Zagrożenie ze strony żarówek energooszczędnych

zarowkaCoraz częściej decydujemy się na zakup żarówek  energooszczędnych (inaczej zwanych świetlówkami kompaktowymi) z uwagi na ich proekologiczny charakter. Zużywają one znacznie mniej prądu (o 80%) niż tradycyjne żarówki, dzięki czemu przyczyniamy się do zmniejszenia emisji dwutlenku węgla do atmosfery. Ponadto tyle samo oszczędzamy pieniędzy. Warto jednak pamiętać, że żarówki energooszczędne to odpad niebezpieczny zawierający między innymi rtęć. Dlatego nie wolno wyrzucać ich do śmieci. Grozi za to kara grzywny do 5000 złotych.

Korzyści związane ze stosowania świetlówek kompaktowych:
energooszczędność i ekologiczność. Świetlówki zużywają 80% mniej energii elektrycznej niż porównywalnej barwy i ilości światła żarówki. Oznacza to, że świetlówka o mocy 20W zastąpi z powodzeniem zwykłą żarówkę 100W.
bezpieczeństwo. Światło emitowane przez współczesne żarówki energooszczędne są bezpieczne dla oczu i zdrowia (światło nie tętni tak jak jest to w przypadku podłóżnych świetlówek zasilanych dławikiem magnetycznym – spotykane jeszcze w szkołach i szpitalach). Ponadto mają wysoki wskaźnik oddawania barw Ra>80 a światło ma temperaturę barwową 2700 K, czyli białe ciepłe światło zbliżone do światła zwykłych żarówek.
bardzo mała emisja ciepła. Świetlówki nagrzewają się dużo mniej niż zwykłe żarówki, w których temperatura sięga 2200 oC.
trwałość. Świetlówki świecą do 10 razy dłużej niż zwykłe żarówki i to bez względu na ilość włączeń / wyłączeń na dobę. Można zatem przyjąć, że trwałość dobrej jakości żarówki energooszczędnej wynosi przeciętnie 5-6 lat.
recycling. Aż 90% zużytej świetlówki nadaje się do recyclingu i wyprodukowania nowej świetlówki.

O czym powinniśmy pamiętać?
Świetlówki zawierają rtęć. Jest to bardzo niebezpieczny dla zdrowia ludzi i zwierząt metal ciężki. Rtęć metaliczna i opary rtęci po wydostaniu się ze stłuczonej bańki lampy przenikają do środowiska np. do zbiorników wodnych, gleby i powietrza, powodując ich skażenie. Szkodliwy wpływ rtęci odbija się na ośrodkowym układzie nerwowym, a działanie jest bardzo trwałe, ponieważ związki rtęci łączą się z enzymami. Stany chorobowe związane z toksycznym działaniem tego pierwiastka to bezsenność, zawroty głowy, zmęczenie, stany depresyjne, osłabienie pamięci, koordynacji ruchów, ostrości wzroku i słuchu, labilność emocjonalna, drżenie rąk. Rtęć powoduje uszkodzenie nerek, nadciśnienie, deformuje kości i może być przyczyną zmian nowotworowych. Z uwagi na rtęć zużytych świetlówek nie można wyrzucać do śmietnika z innymi odpadami. Zużytą świetlówkę należy oddać w każdym sklepie lub hurtowni, przy zakupie nowej (w stosunku 1:1 bez względu na markę – prawo to gwarantuje Ci ustawa z dnia 29 lipca 2005 o ZSEE art 42 pkt 1) lub do lokalnych punktów zbierania elektrośmieci.

Co należy zrobić gdy stłuczemy świetlówkę?
Do sprzątania nie używaj domowego odkurzacza. Zamiast tego załóż grube gumowe rękawiczki i ostrożnie zbierz potłuczone fragmenty. Wytrzyj miejsce, gdzie stłukła się świetlówka, jednorazowymi wilgotnymi ręcznikami papierowymi, aby usunąć resztki szkła i luminoforu. Pomieszczenie należy następnie dobrze przewietrzyć tak, aby usunąć niebezpieczne opary rtęci. Zebrane resztki świetlówki, rękawiczki i ręczniki papierowe należy umieścić w szczelnym worku plastikowym, zakleić go taśmą i przekazać do punktu zbierania.